Gemiddeld duurt het proces van de ontwikkeling van een woningbouwproject tien jaar. De grootste vertraging ontstaat in de periode tussen initiatief en het opstellen van een bestemmingsplan of de aanvraag van een omgevingsvergunning. Door anders met elkaar samen te werken en processen gelijktijdig (parallel) te plannen, in plaats van opeenvolgend, kan kostbare tijd bespaard worden. Het draagt bij aan het versnellen van de woningbouw.

Wat is parallel plannen?

Parallel plannen betekent een andere manier van met elkaar samenwerken. Diverse fases van een bouwproject worden gelijktijdig en samenhangend uitgevoerd. Nu vinden deze fases, zoals het bepalen van uitgangspunten, rekenen, tekenen, onderzoeken, participatie en afspraken juridisch vastleggen, vaak achter elkaar plaats. 

Bij parallel plannen kan gedacht worden aan werken met een scrumwerkwijze in snelkookpan-sessies. Alle stakeholders, beleidsdisciplines en proces- en projectsturing komen dan in een (zeer) kort tijdbestek gezamenlijk tot randvoorwaarden en planvorming. Het uitzetten van onderzoeken en participatie wordt daarbij vanaf dag één gestart.

Meer weten? Luister dan nu de podcast.

Expertpool van onafhankelijke procesbegeleiders

In opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) (nu Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties:BZK) heeft Fakton voor de landelijke opschaling van parallel plannen een tweedaagse opleiding opgezet. Het doel van deze opleiding is het opzetten van een Expert Pool van onafhankelijke procesbegeleiders, die inzetbaar zijn bij het versnellen van woningbouw- en gebiedsontwikkelingen over het land. 

Een groep van 30 professionals rondde de opleiding tot procesbegeleider parallel plannen succesvol af. Samen met het ministerie van BZK vindt er matching plaats tussen kansrijke projecten en procesbegeleiders.  

Praktijkervaring en pilots

Om parallel plannen verder te ontwikkelen en te toetsen in de praktijk, is de werkwijze toegepast in vier gemeentelijke woningbouwprojecten en drie nationaal grootschalige woningbouwgebieden.

Pilots in gemeenten

In de gemeenten Alphen aan den Rijn, ’s-Hertogenbosch, Eindhoven en Teylingen zijn de principes van parallel plannen toegepast en doorontwikkeld. De resultaten laten zien dat deze aanpak werkt: projecten verlopen sneller, keuzes worden beter onderbouwd en het draagvlak onder betrokken partijen groeit.

De ervaringen uit deze pilots zijn vastgelegd in een reeks artikelen over de ‘zeven deugden’ van parallel plannen. Daarin komen de belangrijkste lessen aan bod over onder meer de Nota van Uitgangspunten, planning, teamsamenstelling, samenwerking, prioritering, risicomanagement en stakeholdermanagement. De lessen zijn gebaseerd op interviews met gemeenten, ontwikkelaars, woningcorporaties, bouwers, procesbegeleiders en planners die bij de pilots betrokken waren.

Pilots in nationaal grootschalige woningbouwgebieden

Naast de gemeentelijke projecten wordt de werkwijze ook toegepast in drie nationaal grootschalige woningbouwgebieden. De komende periode worden daar enkele doorbraaklocaties aan toegevoegd. Zo wordt onderzocht hoe parallel plannen ook bij grotere gebiedsontwikkelingen kan bijdragen aan versnelling en betere samenwerking.

Handreiking ‘Snelheid in proces’

Het doel is om op basis van de pilots te komen tot een handreiking ‘Snelheid in proces’, waarin efficiënte werkwijzen worden gedeeld. Deze handreiking wordt vervolgens gedeeld via bestaande overlegstructuren rondom de woondeals, de grootschalige NOVEX-woningbouwgebieden en de versnellingstafels. Ook wordt deze handreiking via deze website, bijeenkomsten en werksessies verspreid. In de handreiking komen in ieder geval de volgende onderdelen te staan:

  • Omgaan met intake en prioritering van projecten
  • Het vastleggen van verantwoordelijkheden, benodigde mandaten en beslismomenten
  • Het stellen van heldere kaders, het voorkomen van stapeling van eisen, het maken van een goede belangenafweging en het bepalen van de onderzoeksopgave voor het bestemmingsplan
  • Tips en good practices voor projectplanning en gelijkschakelen van processen, met oog voor participatie, meerdere ontwerpen en omgang met financiële risico’s

Versnellen via de online tool

De versnellingsapp is online en daarmee krijg je tips hoe je je eigen project kan versnellen. Het geeft inzicht in de versnellingsmogelijkheden die al worden ingezet en de tijdswinst die nog te halen is. Er zijn ook twee voorbeeldplanningen die gemakkelijk kunnen worden aangepast naar jouw project. Versnellen met parallel plannen, het kan!