Gemiddeld duurt het proces van de ontwikkeling van een woningbouwproject tien jaar. De grootste vertraging ontstaat in de periode tussen initiatief en het opstellen van een bestemmingsplan of de aanvraag van een omgevingsvergunning. Door processen gelijktijdig (parallel) te plannen, in plaats van opeenvolgend, kan kostbare tijd bespaard worden. Het draagt bij aan het versnellen van de woningbouw.
Wat is parallel plannen?
Parallel plannen betekent dat de diverse fases van een bouwproject gelijktijdig en samenhangend worden uitgevoerd. Nu vinden deze fases, zoals het bepalen van uitgangspunten, rekenen, tekenen, onderzoeken, participatie en afspraken juridisch vastleggen, vaak achter elkaar plaats.
Bij parallel plannen kan gedacht worden aan werken met een scrumwerkwijze in snelkookpan-sessies. Ale stakeholders, beleidsdisciplines en alle proces- en projectsturing komen dan in een (zeer) kort tijdbestek gezamenlijk tot randvoorwaarden en planvorming. Het uitzetten van onderzoeken en participatie wordt daarbij vanaf dag één gestart.
Meer weten? Luister dan nu de podcast.
Selectie vier pilotgemeenten
Voor de zomervakantie van 2023 vroeg het ministerie van BZK gemeenten met woningbouwprojecten die sneller kunnen worden gerealiseerd zich op te geven voor de pilot ‘parallel planproces’. Uit alle aanmeldingen heeft het ministerie een definitieve selectie gemaakt. In de gemeenten Alphen aan den Rijn, ’s-Hertogenbosch, Eindhoven en Teylingen wordt vanaf het najaar van 2023 onder begeleiding van Fakton het principe van parallel plannen getest en doorontwikkeld in de praktijk. Naast deze vier gemeenten, waar het gaat het om projecten van gemiddelde omvang (tot ca. 1.000 woningen), wordt de werkwijze ook getest in drie grootschalige woningbouwprojecten die onderdeel uitmaken van de 17 NOVEX-woningbouwlocaties.
Handreiking ‘snelheid in proces’
Het doel is om op basis van de pilots te komen tot een handreiking ‘snelheid in proces’, waarin efficiënte werkwijzen worden gedeeld. Deze handreiking wordt vervolgens gedeeld via bestaande overlegstructuren rondom de woondeals, de grootschalige NOVEX-woningbouwgebieden en de versnellingstafels. Ook wordt deze handreiking via deze website, bijeenkomsten en werksessies verspreid. In de handreiking komen in ieder geval de volgende onderdelen te staan:
-
Omgaan met intake en prioritering van projecten
-
Het vastleggen van verantwoordelijkheden, benodigde mandaten en beslismomenten
- Het stellen van heldere kaders, het voorkomen van stapeling van eisen, het maken van een goede belangenafweging en het bepalen van de onderzoeksopgave voor het bestemmingsplan
- Tips en good practices voor projectplanning en gelijkschakelen van processen, met oog voor participatie, meerdere ontwerpen en omgang met financiële risico’s
Het ministerie van BZK wil deze nieuwe manier van werken aanbevelen en uitdragen op bijeenkomsten en werksessies. Ook worden de opleidingen voor gemeenteambtenaren verrijkt, zoals voor projectleiders en planningsadviseurs, zodat zij projecten op een efficiëntere manier kunnen uitvoeren.
Presentatie parallel plannen
Bekijk in deze presentatie van Fakton hoe het planproces versneld kan worden door parallel te plannen.
Versnellen via de online tool
De versnellingsapp is online en daarmee krijg je tips hoe je je eigen project kan versnellen. Het geeft inzicht in de versnellingsmogelijkheden die al worden ingezet en de tijdswinst die nog te halen is. Er zijn ook 2 voorbeeldplanningen die gemakkelijk kunnen worden aangepast naar jouw project. Versnellen met parallel plannen, het kan!
Dertien handige tips
Wanneer start de bouw? Bij deze delen we dertien parallelschakelingen om binnen twee jaar te kunnen starten met bouwen! Meer weten? Tot 6 juni host het ministerie van VRO elke week op donderdag van 12.00-13.00 uur een digitaal spreekuur.
- Betrek de relevante bestuurders tijdens het opstellen van de nota van uitgangspunten (NvU) bij de voortgang en de keuzes tussen eisen en wensen.
- Start met het opstellen van de anterieure overeenkomst parallel aan de NvU, af te ronden tegelijkertijd of enkele weken na de vaststelling van de NvU.
- Werk tegelijkertijd aan het ontwerp en de NvU en zorg voor een kruisbestuiving tussen beide.
- Betrek de vergunningverleners al in het ontwerpproces zodat het verlenen van de vergunning 100% zekerheid wordt.
- Voorkom dat het aanleggen van kabels en leidingen het kritieke proces wordt. Start de voorbereidingen al tijdens of direct na de NvU.
- Ook voor de corporatie/ontwikkelaar/aannemer betekent een sneller proces het naar voren halen of afschaffen van besluitvormingsmomenten van investeringscomités.
- Eerder beginnen met participeren met beïnvloedingsmogelijkheden door stakeholders verkleint de kans op bezwaarprocedures.
- Onderzoeken nodig voor het planologische proces kunnen al worden gestart tijdens het opstellen van de NvU. Denk aan een bomeninventarisatie of een flora en faunaonderzoek.
- Neem het beeldkwaliteitsplan mee in de planologische procedure en stel deze tegelijkertijd vast.
- Neem als uitgangspunt de BOPA of de gecoördineerde aanvraag. Kwantificeer de risico's en maakt daarover financiële afspraken. Gecoördineerde aanvraag met het Omgevingsplan scheelt één bezwaarprocedure bij de Raad van State.
- Overweeg om al te starten met bouwrijp maken voordat de omgevingsvergunning is verleend.
- Met name bij de bouwstromen, conceptueel bouwen en industrieel bouwen start de werkvoorbereiding al tijdens het ontwerpproces.
- Doe als veel ontwikkelaars en start met de verkoop onder voorbehoud van de te verkrijgen omgevingsvergunning.