Gemiddeld duurt het proces van de ontwikkeling van een woningbouwproject tien jaar. De grootste vertraging ontstaat in de periode tussen initiatief en het opstellen van een bestemmingsplan of de aanvraag van een omgevingsvergunning. Door anders met elkaar samen te werken en processen gelijktijdig (parallel) te plannen, in plaats van opeenvolgend, kan kostbare tijd bespaard worden. Het draagt bij aan het versnellen van de woningbouw.
Parallel plannen woningbouw
De kortste weg naar bouwen
Start zoveel mogelijk stappen tegelijk en verkort de ontwikkeltijd naar 2 jaar.
- Minder onzekerheid van externe factoren
- 4 partijen, 1 planning
- Mensen krijgen zo’n 4 jaar eerder een huis
- Minder proceskosten
- Minder faalkosten
Wat is parallel plannen?
Parallel plannen betekent een andere manier van met elkaar samenwerken. Diverse fases van een bouwproject worden gelijktijdig en samenhangend uitgevoerd. Nu vinden deze fases, zoals het bepalen van uitgangspunten, rekenen, tekenen, onderzoeken, participatie en afspraken juridisch vastleggen, vaak achter elkaar plaats.
Bij parallel plannen kan gedacht worden aan werken met een scrumwerkwijze in snelkookpan-sessies. Alle stakeholders, beleidsdisciplines en proces- en projectsturing komen dan in een (zeer) kort tijdbestek gezamenlijk tot randvoorwaarden en planvorming. Het uitzetten van onderzoeken en participatie wordt daarbij vanaf dag één gestart.
Meer weten? Luister dan nu de podcast.
Expertpool van onafhankelijke procesbegeleiders
In opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) (nu Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties:BZK) heeft Fakton voor de landelijke opschaling van parallel plannen een tweedaagse opleiding opgezet. Het doel van deze opleiding is het opzetten van een Expert Pool van onafhankelijke procesbegeleiders, die inzetbaar zijn bij het versnellen van woningbouw- en gebiedsontwikkelingen over het land.
Een groep van 30 professionals rondde de opleiding tot procesbegeleider parallel plannen succesvol af. Samen met het ministerie van BZK vindt er matching plaats tussen kansrijke projecten en procesbegeleiders.
Praktijkervaring en pilots
Om parallel plannen verder te ontwikkelen en te toetsen in de praktijk, is de werkwijze toegepast in vier gemeentelijke woningbouwprojecten en drie nationaal grootschalige woningbouwgebieden.
Pilots in gemeenten
In de gemeenten Alphen aan den Rijn, ’s-Hertogenbosch, Eindhoven en Teylingen zijn de principes van parallel plannen toegepast en doorontwikkeld. De resultaten laten zien dat deze aanpak werkt: projecten verlopen sneller, keuzes worden beter onderbouwd en het draagvlak onder betrokken partijen groeit.
Lessen vanuit de pilots
De ervaringen uit deze pilots zijn vastgelegd in een reeks artikelen over de ‘zeven deugden’ van parallel plannen. Daarin komen de belangrijkste lessen aan bod over onder meer de Nota van Uitgangspunten, planning, teamsamenstelling, samenwerking, prioritering, risicomanagement en stakeholdermanagement. De lessen zijn gebaseerd op interviews met gemeenten, ontwikkelaars, woningcorporaties, bouwers, procesbegeleiders en planners die bij de pilots betrokken waren.
Lees de artikelen:
Pilots in nationaal grootschalige woningbouwgebieden
Naast de gemeentelijke projecten wordt de werkwijze ook toegepast in drie nationaal grootschalige woningbouwgebieden. De komende periode worden daar enkele doorbraaklocaties aan toegevoegd. Zo wordt onderzocht hoe parallel plannen ook bij grotere gebiedsontwikkelingen kan bijdragen aan versnelling en betere samenwerking.
Handreiking ‘Snelheid in proces’
Het doel is om op basis van de pilots te komen tot een handreiking ‘Snelheid in proces’, waarin efficiënte werkwijzen worden gedeeld. Deze handreiking wordt vervolgens gedeeld via bestaande overlegstructuren rondom de woondeals, de grootschalige NOVEX-woningbouwgebieden en de versnellingstafels. Ook wordt deze handreiking via deze website, bijeenkomsten en werksessies verspreid. In de handreiking komen in ieder geval de volgende onderdelen te staan:
- Omgaan met intake en prioritering van projecten
- Het vastleggen van verantwoordelijkheden, benodigde mandaten en beslismomenten
- Het stellen van heldere kaders, het voorkomen van stapeling van eisen, het maken van een goede belangenafweging en het bepalen van de onderzoeksopgave voor het bestemmingsplan
- Tips en good practices voor projectplanning en gelijkschakelen van processen, met oog voor participatie, meerdere ontwerpen en omgang met financiële risico’s
Versnellen via de online tool
De versnellingsapp is online en daarmee krijg je tips hoe je je eigen project kan versnellen. Het geeft inzicht in de versnellingsmogelijkheden die al worden ingezet en de tijdswinst die nog te halen is. Er zijn ook twee voorbeeldplanningen die gemakkelijk kunnen worden aangepast naar jouw project. Versnellen met parallel plannen, het kan!
Beleidsadviseur Valérie van Lieshout over parallel plannen
Wat doet het Rijk nu eigenlijk aan de woningbouw?
In deze serie praten we je bij over een aantal onderwerpen die hoog op de agenda staan.
En vandaag praat ik met Valerie over parallel plannen.
Valerie, parallel plannen. Wat komt daar eigenlijk allemaal bij kijken?
Parallel plannen is een innovatieve methode om het planontwikkelingsproces voor woningbouw aanzienlijk te verkorten.
Normaal gesproken worden er in dit proces stappen achter elkaar doorlopen. Er wordt eerst een ontwerp gemaakt. Die wordt dan financieel doorgerekend. Daarna worden alle planologische procedures in gang gezet.
En met parallel plannen worden deze activiteiten letterlijk parallel doorlopen om daarmee aanzienlijk tijdwinst te boeken.
En hoeveel tijd is hiermee dan te winnen?
Er kan enorm veel tijd gewonnen worden. Normaal gesproken duren deze processen ongeveer zes jaar en door dit parallel te doorlopen kun je dat terugschroeven naar twee jaar.
Maar daarvoor moeten de randvoorwaarden wel op orde zijn. Een team gaat heel intensief aan de slag met het woningbouwproject. En moet daarvoor ook bestuurlijk commitment hebben. Zowel vanuit de gemeente, maar ook vanuit de ontwikkelende partij.
Er moet voldoende kennis en expertise aan boord zijn. Er moet bereidheid zijn om kort, cyclisch en intensief met elkaar samen te werken.
Dus voordat die tijdwinst geboekt is, moeten de randvoorwaarden echt op orde zijn.
En parallel plannen is in een aantal gemeentes toegepast. Wat hebben die pilots ons geleerd?
We zijn als Rijk inderdaad betrokken geweest bij diverse pilots en veel van die pilots hebben ook echt hele succesvolle stappen doorlopen en tijdwinst geboekt.
Onder andere door innovatieve oplossingen voor problemen, omdat partijen die betrokken zijn bij dat probleem al vroegtijdig aan tafel zaten.
Maar wat we ook zien is dat er heel veel werkgeluk eigenlijk vrijkomt bij deze manier van werken. Omdat mensen intensief samenwerken, veel afstemmen, samen problemen oplossen, zorgt dat ook voor heel veel positieve energie en dus letterlijk meer werkgeluk.
Wat goed om te horen!
Bedankt voor deze heldere uitleg, Valerie.
Als het goed is ben je nu wat wijzer over dit thema.
Wil je meer weten over parallel plannen? Kijk dan op volkshuisvestingnederland.nl.