In 2050 moeten alle gebouwen in Nederland emissievrij en energiezuinig zijn. Die opgave is groot en vraagt om duidelijke keuzes op lokaal niveau. Gemeenten hebben daarin de regie. Zij moeten uiterlijk eind 2027 een warmteprogramma vaststellen waarin zij voor de komende tien jaar per wijk, buurt of dorpskern aangeven of en hoe overgestapt wordt naar duurzame warmte. Zij kunnen per gebied een zorgvuldige afweging maken over wat het best past: een warmtenet of warmtepomp, bijvoorbeeld in combinatie met warmte-koudeopslag. Zij moeten bewoners op tijd bij hun keuzes betrekken en duidelijkheid geven.
Verschillende instrumenten
Verschillende wetten, regels en instrumenten helpen gemeenten om onderbouwde keuzes te maken die voor bewoners logisch en betaalbaar zijn. Het gaat onder meer om de:
- Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw)
- Startanalyse aardgasvrije buurten
- Eindgebruikerskostentool (EGK-tool)
Ondersteuning NPLW
Het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) ondersteunt gemeenten door kennis te delen, partijen te verbinden en knelpunten te signaleren. Het NPLW biedt praktische handreikingen die helpen bij het opstellen van de gemeentelijke warmteprogramma’s, zoals de Handreiking voor lokale analyse 2025 en de Handreiking Doenvermogen Warmtetransitie. Gemeenten kunnen zich voor ondersteuning aanmelden via de website van het NPLW.
Publicaties
Handreiking Doenvermogentoets Warmtetransitie
Deze handreiking biedt een stappenplan en praktische tips om inzicht te krijgen in het doenvermogen van burgers.
Lees verderHandreiking voor lokale analyse 2025
In deze handreiking staan tips en richtlijnen om de Startanalyse te gebruiken bij het opstellen van een warmteprogramma.
Lees verderAchtergrondnotitie EGK-tool
Deze achtergrondnotitie voor de Eindgebruikerskostentool (EGK-tool) beschrijft de achterliggende datasets en beleidskeuzes.
Lees verder
Nieuws

Handreiking Doenvermogentoets Warmtetransitie voor gemeenten beschikbaar
Steeds meer woningen worden beter geïsoleerd en duurzaam verwarmd. Dat zorgt voor een comfortabelere woning en meer grip op de ...
Lees verder
Nieuwe tool voor gemeenten brengt haalbaarheid en betaalbaarheid warmtetransitie beter in beeld
Gemeenten kunnen vanaf 2 oktober 2025 een nieuw, digitaal hulpmiddel inzetten om de kosten en baten van de warmtetransitie voor ...
Lees verder
Startanalyse 2025: ondersteuning gemeenten bij keuze lokale warmtestrategie
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft vandaag de geactualiseerde Startanalyse 2025 gepubliceerd. Deze analyse helpt ...
Lees verder
