Netcongestie vormt op steeds meer plekken een probleem voor de woningbouw. Binnen het Landelijk Actieplan Netcongestie (LAN) werkt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK ) samen met netbeheerders en andere betrokken partijen aan oplossingen.
Regelgeving voor netbewuste nieuwbouw
Om ook bij beperkte ruimte op het elektriciteitsnet zoveel mogelijk woningen te bouwen, zet het kabinet in op netbewuste nieuwbouw. Nieuwe woningen moeten slimmer omgaan met energie en het elektriciteitsnet minder belasten. Daarom wordt gewerkt aan landelijke regels voor netbewuste nieuwbouw.
Deze regels zorgen ervoor dat het energieverbruik van woningen tijdens de piekuren wordt verlaagd en dat woningen hun energieverbruik beter kunnen aanpassen aan de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet. Zo kan stroom vaker worden gebruikt op momenten waarop het net minder belast is.
Er geldt al een eis dat een nieuwbouwwoning de capaciteit moet hebben om te kunnen reageren op externe signalen, en het energiegebruik, voor zover technisch en economisch haalbaar, aan te passen. Vooruitlopend op Europese eisen voor emissievrije gebouwen (Zero-Emission Buildings) voor nieuwbouwwoningen wordtin het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) een maximale waarde opgenomen voor het piekverbruik van elektriciteit..
Het voornemen is om deze regels op 1 januari 2028 in werking te laten treden. Meer informatie staat in de Kamerbrief Implementatie EPBD IV.
Congestieneutraal bouwen
Op sommige plekken is het elektriciteitsnet tijdens piek momenten zo vol dat nieuwe aansluitingen niet altijd mogelijk zijn. Toch blijft woningbouw ook daar nodig. Samen met netbeheerders wordt gewerkt aan oplossingen die het elektriciteitsnet minder belasten, bijvoorbeeld door slimme aansturing van installaties en lokale opwek en opslag van energie. Zo kunnen ook op locaties met weinig beschikbare netcapaciteit nieuwe woningen worden gebouwd.
Nieuwe regels voor aanvragen van netcapaciteit
Vanaf 1 juli 2026 veranderen de regels voor het aanvragen van netcapaciteit in gebieden met netcongestie. Dat deelde de Autoriteit Consument en Markt (ACM) op 12 december 2025 in het nieuwe prioriteringskader. Ook kleinverbruikers, zoals woningbouwprojecten, kunnen op een wachtlijst terechtkomen als er onvoldoende capaciteit beschikbaar is. Wel kunnen woningbouwprojecten in bepaalde gevallen voorrang krijgen wanneer er weer ruimte vrijkomt op het elektriciteitsnet.
Woningbouwprojecten kennen een lange doorlooptijd totdat de woningen daadwerkelijk worden gebouwd. Om eerder in dit proces duidelijkheid te geven, wordt het vanaf 1 oktober 2026 mogelijk om netcapaciteit aan te vragen voor projecten die binnen tien jaar worden opgeleverd. Dit noemen we ‘eerder aanvragen’. Zo kunnen initiatiefnemers al vroeg rekening houden met de mogelijkheden voor een aansluiting op het elektriciteitsnet.