Nederland moet de komende jaren veel nieuwe woningen bouwen en bestaande gebouwen verduurzamen. Tegelijkertijd wilt de overheid de uitstoot van broeikasgassen en stikstof verminderen, minder afhankelijk worden van fossiele grondstoffen en meer hernieuwbare grondstoffen gebruiken. Biobased bouwen draagt daaraan bij en zorgt voor een toekomstbestendige bouwsector. Ook biedt het nieuwe verdienmogelijkheden voor de Nederlandse landbouw en industrie. Boeren kunnen bijvoorbeeld gewassen als hennep en vlas telen, die de industrie verwerkt tot isolatiemateriaal.
Wat is biobased bouwen?
Bij biobased bouwen worden materialen gebruikt die steeds opnieuw kunnen groeien, zoals hout, vlas, hennep, miscanthus en stro. Deze materialen kunnen fossiele grondstoffen vervangen en dragen bij aan een duurzamere gebouwde omgeving.
Om biobased bouwen op grote schaal mogelijk te maken, is samenwerking nodig tussen boeren, producenten, bouwbedrijven en opdrachtgevers. Daarom werkt het Rijk samen met verschillende partijen aan de ontwikkeling van een sterke Nederlandse biobased bouwketen.
Wat is de Nationale Aanpak Biobased Bouwen?
De Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB) is een aanpak van het Rijk dat de productie en toepassing van biobased bouwmaterialen stimuleert. Het doel is om een sterke Nederlandse biobased keten op te bouwen: van de teelt van vezelgewassen tot de verwerking tot bouwmaterialen en de toepassing daarvan in bouwprojecten.
De ambitie voor 2030 is:
- minimaal 30% van de nieuwbouwwoningen bestaat voor ten minste 30% uit biobased materialen;
- minimaal 30% van de isolatie bij de verduurzaming van bestaande gebouwen wordt uitgevoerd met biobased materialen;
- minimaal 30% van de gebruikte materialen in de utiliteitsbouw, zoals kantoren, ziekenhuizen en scholen, is biobased.
Hoe staat biobased bouwen ervoor?
De Monitor Nationale Aanpak Biobased Bouwen laat zien dat biobased bouwmaterialen steeds vaker worden toegepast. Vooral bij de verduurzaming van bestaande woningen kiezen steeds meer woningeigenaren voor biobased isolatiematerialen zoals houtvezel, hennep of vlas.
Ook in de nieuwbouw groeit het gebruik van biobased materialen. Vooral in de fabriek gemaakte prefab appartementen worden steeds vaker van houtgemaakt. Tegelijkertijd groeit de biobased markt nog niet snel genoeg om de ambities voor 2030 te halen.
Ook de Nederlandse productie van biobased bouwmaterialen kan verder groeien. Daarvoor hebben boeren, producenten en bouwbedrijven voldoende zekerheid nodig om te investeren in de teelt, verwerking en toepassing van biobased materialen.
Hoe stimuleert het Rijk biobased bouwen?
Het Rijk zet verschillende maatregelen in om biobased bouwen verder op te schalen. Daarbij gaat het zowel om beleid als om ondersteuning van de hele productieketen.
Het Rijk stimuleert biobased bouwen door:
- het aanbod van Nederlandse biobased bouwmaterialen te vergroten door de ontwikkeling van de hele keten te ondersteunen: van de teelt van vezelgewassen tot de verwerking en productie van bouwmaterialen;
- de toepassing van biobased bouwmaterialen te vergroten door opdrachtgevers en bouwbedrijven te ondersteunen en de inzet van biobased materialen te stimuleren;
- de randvoorwaarden voor biobased bouwen te verbeteren, bijvoorbeeld met kennisontwikkeling, standaardisatie, monitoring en de verdere ontwikkeling van beleid en regelgeving.
Building Balance ondersteunt de ontwikkeling van de biobased bouwketen en helpt kennis en praktijkervaring te verspreiden. Ook werkt de organisatie samen met overheden en marktpartijen aan de verdere ontwikkeling van de keten.
Samenwerken aan opschaling
De Nationale Aanpak Biobased Bouwen werkt nauw samen met andere programma's die bijdragen aan sneller, slimmer en duurzamer bouwen. Zo investeert het programma Toekomstbestendige Leefomgeving (TBL) in de opschaling van innovaties voor de bouw- en infrasector. Een van de zes landelijke opschalingsketens richt zich specifiek op industriële bouwsystemen met Nederlandse biobased materialen, zoals hout, vlas, vezelhennep en miscanthus. Daarmee moet de bouw van duizenden biobased woningen mogelijk worden.
Ook werkt de NABB samen met het Programma Innovatie en Opschaling Woningbouw (IOP). Deze programma's brengen innovaties sneller naar de praktijk, stimuleren standaardisatie en industriële bouw, en versterken de samenwerking binnen de bouwketen. Zo kunnen duurzame bouwmethoden sneller worden toegepast en kan de woningbouw verder worden versneld.