In heel Europa, waaronder Nederland, is sprake van een groeiend tekort aan duurzame en betaalbare woningen. Hoge bouwkosten, stijgende prijzen en beperkte uitvoeringscapaciteit zetten de woningmarkt in veel lidstaten onder druk. Deze gedeelde problematiek vraagt om meer samenwerking, kennisdeling en gezamenlijke innovatie binnen de Europese Unie.
Om deze samenwerking te versterken heeft de Europese Commissie, op initiatief van voorzitter Ursula von der Leyen, een nieuwe commissaris voor Energie en Volkshuisvesting aangesteld: Dan Jørgensen. Het gezamenlijk optrekken van 27 lidstaten met uiteenlopende stelsels, beleidskaders en verwachtingen is complex, maar noodzakelijk om structurele verbeteringen te realiseren.
Bestaande EU-initiatieven zoals de Urban Agenda, de European Green Deal en het aankomende Affordable Housing Package (met bijbehorende European Strategy Construction Act, Staatssteun-regels en het New European Bauhaus) vormen hiervoor belangrijke bouwstenen. Ook op het gebied van ruimtelijke ordening trekken lidstaten steeds nauwer samen op, wat aansluit bij de Nederlandse ambities in de aankomende Nota Ruimte.
Hoe kan de EU Nederland helpen?
Onderstaande video is gemaakt tijdens vastgoedbeurs PROVADA 2026, waarin de rol van EU uitgebreid aan bod kwam.

In deze aftermovie van PROVADA gaat het over de rol van en samenwerking met de EU. Op het Volkshuisvestingsplein komen bezoekers bijeen om in gesprek te gaan over dit onderwerp.
Beelden van de sessies op de vastgoedbeurs in Amsterdam worden afgewisseld met beelden waarin de sprekers zich tot de camera richten.
Aan het woord komen:
- Raoul Boucke, Hoofd BZK Permanente Vertegenwoordiging EU
- Ruben Heezen, Manager Beleid en Public Affairs (Bouwend Nederland)
- Tim Wolters, Belangenbehartiger Aedes
- Marieke Kuijer, EU-coördinator (Huis van de Nederlandse Provincies)
- Isabel van de Geer, Programmadirecteur Internationale en Bestuurlijke Zaken (BZK)
- Robert Dijksterhuis, Gezant Duurzaam Bouwen (BZK)
Verschillende beelden van het hoofdkantoor van de Europese Commissie in Brussel en de aankomst van mensen op PROVADA.
RAOUL BOUCKE: "EU heeft ons en heeft jullie heel hard nodig? Vandaag hebben we het over hoe de EU Nederland kan helpen om sneller meer huizen te bouwen. Welke rol speelt Brussel bij het vereenvoudigen van wetgeving? Welke rol speelt Brussel bij het geven van staatssteun? Dat zijn allemaal vragen die er toe doen. Brussel is niet ver weg. Brussel is heel dichtbij. Sterker nog: Brussel, dat zijn wij met zijn allen."
RUBEN HEEZEN: "Europese samenwerking wordt steeds belangrijker voor bouw- en infrabedrijven. Vandaag hebben we daar een goed gesprek over gehad met onder andere het ministerie en de VNG. Het is cruciaal dat we dat de komende tijd ook blijven doen."
TIM WOLTERS: "Vanuit Aedes zien wij het nieuwe betaalbare huisvestingsplan van de Europese Commissie als een goede mogelijkheid om aan de ene kant wetgeving te versimpelen waardoor woningbouw sneller kan gaan. En aan de andere kant de investeringscapaciteit van woningcorporaties te verbeteren."
MARIEKE KUIJER: "In het Huis van de Nederlandse Provincies in Brussel werk ik aan het dossier Housing. En ik vind: laten we Europa benutten om te kijken hoe we wonen kunnen verbeteren per onderwerp in Nederland en dat te relateren aan onze problematiek in relatie tot netcongestie. En hoe we meer duurzaam bouwen en circulair kunnen bouwen."
ISABEL VAN DE GEER: "In Nederland hebben we een wooncrisis. Dat geldt voor meerdere landen in Europa. Ook beïnvloedt het Europese beleid en regelgeving onze ruimtelijke ordening en de keuzes die we daarin maken. En daarom is het belangrijk om samen op te trekken en te zien wat er voor kansen zijn en risico's zijn op die verschillende dossiers."
ROBERT DIJKSTERHUIS: "Ik ben bezig met de implementatie van de energieprestatie van gebouwen richtlijn. Dat gaat over de verduurzaming van gebouwen in Nederland en in Europa. We zijn de komende jaren nog bezig om dingen verder uit te werken. En dan gaat het met name over dingen van de isolatiestandaard. De verduurzaming van utiliteitsgebouwen. We gaan graag met u in gesprek over: hoe kunnen we dat op een dusdanige manier invulling geven dat dat ook werkbaar is voor mensen die in die gebouwde omgeving actief zijn?"
Bezoekers netwerken tijdens PROVADA.
Op een banner staat 'Samen bouwen we aan jouw toekomst'.
Beeldtekst:
Brussel is niet ver...
www.volkshuisvestingnederland.nl
De Europese vlag en het logo van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Programma Internationale en Bestuurlijke Zaken
Om de Europese agenda beter te benutten en te stroomlijnen, is het Programma Internationale en Bestuurlijke Zaken opgericht bij het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Het programma heeft twee doelen:
- Zorgen dat Europese regelgeving, programma’s en financiële instrumenten effectief landen in Nederland. Voorbeeld zijn de Europese richtlijnen voor het verduurzamen van bestaande voorraad (EPBD).
- Actief invloed uitoefenen op Europees beleid dat relevant is voor het terugdringen van het woningtekort.
Daarnaast werkt het programma nauw samen met de Permanente Vertegenwoordiging (PV) in Brussel en maakt het gebruik van Nederlandse en Europese netwerken, zoals het European Housing Policy Network (EHPN) om kansen tijdig te signaleren en te benutten.
Affordable Housing Plan
In december 2025 heeft de Europese Commissie een pakket voor betaalbare huizen geïntroduceerd. Dit plan richt zich op het vergroten van het woningaanbod, het stimuleren van investeringen en hervormingen, het aanpakken van kortetermijnverhuur in gebieden met een woningnood en het ondersteunen van de mensen die het meest getroffen zijn.
Nederlandse inzet in Europa
Nederland is van plan om actief deel te nemen aan het Affordable Housing Plan. Dit is een plan met aanbevelingen die nog uitgewerkt worden. Daarnaast is Nederland van plan een stevige bijdrage te leveren aan de European Strategy Construction Act en het New Bauhaus. Tegelijkertijd onderzoekt het programmateam waar EU-regelgeving kan worden aangepast om woningbouwprocessen te versnellen. Nederlandse initiatieven zoals STOER en de afspraken uit de Woontop 2024 dienen daarbij als voorbeelden die ook op EU-niveau helpen bij het realiseren van meer betaalbare en duurzame woningen.
Betere samenwerking
Deelnemen aan het Europese plan voor betaalbare woningen vraagt om een nauwe samenwerking tussen verschillende afdelingen, directies en ministeries binnen het Rijk en natuurlijk ook overige overheden. Alleen door gezamenlijk op te trekken kan Nederland optimaal gebruikmaken van Europese kansen en bijdragen aan het versnellen van de woningbouw.

Publicaties
Affordable Housing Plan
Dit is het Europese plan voor betaalbaar wonen. Het plan is op 16 december 2025 gepresenteerd.
Lees verderBCN-fiche | Mededeling Europees Plan voor Betaalbaar Wonen
Dit fiche van de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC) gaat over het Europese plan voor betaalbaar wonen.
Lees verderBCN-fiche | Mededeling Europese Strategie voor Woningbouw
Dit fiche van de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC) gaat over de Europese strategie voor woningbouw.
Lees verder
Nieuws

Minister Keijzer positief over Europees huisvestingspakket
Minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is positief over het Huisvestingspakket dat de Europese ...
Lees verderMinister De Jonge zet staatssteun voor middenhuur op Europese agenda
Minister Hugo de Jonge (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) pleitte de afgelopen maanden samen met Europese collega’s in ...
Lees verder
