Wonen op erven

Het buitengebied verandert

Boeren kunnen vaak moeilijk een opvolger voor hun bedrijf vinden. Daardoor verliezen veel agrarische erven hun oorspronkelijke functie. Andere boeren kiezen juist voor een andere invulling van hun erf, bijvoorbeeld met kleinschalige bedrijvigheid. Hierdoor verandert het buitengebied zichtbaar.

Wonen op erven biedt mogelijkheden

Wonen op erven biedt kansen voor boeren en woningzoekenden. Een nieuwe balans tussen landbouw, wonen en natuur kan bijdragen aan de kwaliteit van het buitengebied. Ook de leefbaarheid van kleine dorpen kan ermee worden versterkt. Soms ontstaan nieuwe woonvormen waarin bewoners samen zorg dragen voor elkaar en hun omgeving.

Het transformeren van boerenerven vraagt om zorgvuldige keuzes per gebied: niet overal kan worden gebouwd en niet elke ontwikkeling draagt automatisch bij aan de kwaliteit van een gebied. Hiervoor is veel maatwerk, begeleiding en durf om te experimenteren nodig.    

Wat doet het ministerie van BZK om wonen op erven te stimuleren?

In 2025 is het ministerie van Volksgezondheid en Ruimtelijke Ordening (VRO, nu BZK) een actieleerprogramma gestart. Daarin onderzoeken we samen met initiatiefnemers, gemeenten en provincies hoe erftransformaties kunnen bijdragen aan de levendigheid van de gebieden buiten steden of dorpen: waar liggen de grootste kansen? En welke voorwaarden zijn nodig om wonen, landbouw en natuur beter te combineren?

Het programma liep tot eind mei 2026 en heeft geresulteerd in de inspiratiegids ‘Wonen op erven, voor een vitaal buitengebied'. De gids helpt provincies en gemeenten per gebied zorgvuldige afwegingen te maken rond erftransformaties. De publicatie bevat onder meer beleidsadviezen, praktijkvoorbeelden en handvatten voor een gebiedsgerichte aanpak van wonen op erven. Daarbij staat steeds de kwaliteit en vitaliteit van het buitengebied centraal.