Vanaf 29 mei 2026 gelden er strengere eisen voor voor gebouwautomatisering in utiliteitsgebouwen. De regels worden uitgebreid en specifieker gemaakt. Een deel van de verplichtingen geldt pas per 1 januari 2030. Daarnaast gaan er eisen gelden voor nieuwe woningen, voor energie inzicht en slimme aansturing van installaties. De wijzigingen komen voort uit de vernieuwde Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD IV).
Gebouwautomatisering in utiliteitsgebouwen
Voor utiliteitsgebouwen gelden uitgebreide en gedetailleerdere eisen voor Gebouw Automatiserings- en Controlesystemen (GACS). GACS zorgen ervoor dat installaties in een gebouw automatisch worden gemonitord, geregeld en waar nodig bijgestuurd. Denk aan verwarming, koeling, ventilatie en verlichting.
Grote utiliteitsgebouwen
Grote utiliteitsgebouwen met een verwarmingssysteem of koudeopwekking van meer dan 290 kW moeten op dit moment al voldoen aan eisen voor GACS. Voor deze gebouwen geldt vanaf 29 mei 2026 een uitgebreidere en duidelijker uitgewerkte set eisen. Nadere uitleg en praktische handvatten volgen in handreikingen van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO).
Uitbreiding naar middelgrote utiliteitsgebouwen
Per 1 januari 2030 gelden de eisen ook voor middelgrote utiliteitsgebouwen met een verwarmings- en ventilatiesysteem met een vermogen van meer dan 70 kW. Voor deze gebouwen is dit een nieuwe verplichting.
Meer functies binnen GACS
Voor zowel grote als middelgrote gebouwen worden verplichtingen toegevoegd voor het monitoren en regelen van de binnenmilieukwaliteit, zoals temperatuur en ventilatie. Ook moet er gezorgd worden voor automatische regeling van de verlichting in utiliteitsgebouwen.
Technische uitwerking in de Omgevingsregeling
De Omgevingsregeling (Or) is uitgebreid met een technische uitwerking van de eisen voor GACS. Daarin staat wat er nodig is om aan de eisen te voldoen, rekening houdend met de grootte van het gebouw en het verschil tussen nieuwbouw en bestaande bouw. Ook zijn de uitzonderingen en uitvoerbare alternatieven beschreven. Voor de meeste gebouweigenaren zijn de eisen voor GACS goed toepasbaar.
Nieuwe woningen
Voor nieuwe woningen geldt dat er meer inzicht moet komen in het energiegebruik. Dat kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van data uit een slimme energiemeter. Ook moeten woningen voorbereid worden op slimme aansturing van installaties, door het aanbrengen van loze leidingen, zodat de gebruiker later kan inspelen op signalen van het elektriciteitsnet, bijvoorbeeld bij veel aanbod van duurzame elektriciteit.