Op 29 april 2024 is de Europese verordening datadeelplicht kortetermijnverhuur gepubliceerd. Deze verordening maakt het voor overheden gemakkelijker om de wet te handhaven, doordat de verordening toezicht houdt op een uniforme manier van registratie van toeristische verhuur in de Europese Unie. Ook regelt de verordening het verzamelen en delen van data door online platforms met overheden.
Wat is de Europese verordening datadeelplicht?
In veel lidstaten is er geen duidelijk kader voor het reguleren van de toeristische verhuur van woningen. Lidstaten hebben daarom geen inzicht in de locaties van toeristische verhuur. De nieuwe Europese verordening verplicht burgers die een woning willen verhuren om hun verhuur op een uniforme wijze eenmalig te registreren. Dit levert inzicht op in waar de toeristische verhuur plaatsvindt zoals in Nederland nu al plaatsvindt.
De verordening is te bekijken op website EUR-Lex.
Verplicht registratienummer
Toeristische verhuur in gemeentes met een lokale registratieverplichting mag na ingang van de Europese verordening alleen als een registratienummer is aangevraagd. Dit wordt direct digitaal afgegeven en beschikbaar gesteld. Online platforms zijn verplicht om hun apps en websites zo in te richten dat verhuurders het registratienummer bij de advertentie kunnen plaatsen. Dit is in Nederland al het geval op grond van de huidige wetgeving, dus daaraan verandert niets. Alleen komt er een toevoeging aan het registratienummer in de vorm van een drieletterige landcode voor het EU-land waar het registratienummer is uitgegeven. Voor Nederland wordt NLD wordt toegevoegd aan het registratienummer. Voor de gemeenten die gebruik maken van het registratiesysteem RVV wordt de landcode door het systeem worden toegevoegd aan al uitgegeven registratienummers. Nieuw uitgegeven nummers bevatten de landcode al. Gemeentes met een ander registratiesysteem voor Toeristische Verhuur zullen de landcode zelf moeten laten toevoegen.
De verordening verplicht online platforms ook om door middel van steekproeven te valideren of de informatie die is aangedragen door de verhuurder aan het platform correct is.
Voor bestaande en nieuwe verhuurders verandert er in praktische zin niets. Een verhuurder die een woning wil verhuren in een gebied met een registratieplicht voor Toeristische Verhuur dient nog steeds via het gemeentelijke systeem een registratienummer aan te vragen, en dat nummer zelf te vermelden in de advertentie op het gebruikte online platform.
Gemeenten kunnen er zelf voor kiezen om bestaande en nieuwe verhuurders te wijzen op de kans dat hun advertentie onderdeel kan uitmaken van de verplichte steekproefsgewijze controles van platforms.
Single Digital Entry Point (SDEP)
Online platforms moeten maandelijks verplicht data delen met een landelijk Single Digital Entry Point (SDEP). In Nederland is het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening verantwoordelijk voor het instellen van deze SDEP. Deze data gaan bijvoorbeeld over hoeveel nachten een adres verhuurd is en hoeveel gasten er verblijven. Dit levert betrouwbare statistieken voor overheden op die worden gedeeld met het CBS. Deze verhuurgegevens zijn voor de gemeente van belang zodat zij bijvoorbeeld een criterium van een maximaal aantal nachten dat gesteld kan worden, kunnen handhaven.
Op grond van deze Europese verordening is de Wet en Besluit toeristische verhuur van woningen gewijzigd. Dat betekent in de praktijk dat de platforms maandelijks verplicht zijn om de verhuurdata te leveren met gemeenten zoals het aantal verhuurde nachten, de URL van de advertentie en het aantal bedden. De verplichting om gegevens te delen geldt vanaf 1 juli 2026. Vanaf 1 november moet een platform daarom ook gegevens over toeristische verhuur vanaf 1 juli 2026 met gemeenten delen.
Gemeenten en platforms die aangesloten moeten worden op het SDEP kunnen zich melden bij het volgende postbus: nationaalcoordinatorsdep@minbzk.nl.
Rol van gemeenten
In de verordening worden met ‘competent authorities at local level’ gemeenten bedoeld. Gemeenten ontvangen via het SDEP (het ministerie van VRO) datasets van de verhuuractiviteiten en registratienummers en -url's. Deze verhuurgegevens zijn voor de gemeente van belang zodat zij een criterium van een aantal nachten dat gesteld kan worden, kunnen handhaven.