In verschillende weten en regels staat vastgelegd wat er wel en niet mag rond het verhuren van woningen. Op deze pagina staan ze allemaal uitgelegd.
Wet goed verhuurderschap
De Wet goed verhuurderschap omvat landelijke regels waar alle verhuurders en verhuurbemiddelaars zich aan moeten houden. Eén van deze ziet op het voorkomen en tegengaan van discriminatie bij woningverhuur. Verhuurders en verhuurbemiddelaars moeten een werkwijze hanteren om discriminatie te voorkomen en tegen te gaan. Gemeenten handhaven hierop en woningzoekenden en huurders kunnen onder andere bij de gemeente terecht als zij vermoeden dat er sprake is van discriminatie.
Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB)
In de AWGB staat dat het verboden is om onderscheid te maken op grond van meerdere zaken. Dit omvat godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, seksuele gerichtheid en burgerlijke staat.
Ook is het verboden onderscheid te maken vanwege een handicap of chronische ziekte van een (kandidaat) huurder. Dat staat in de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ). Ook in het wetboek van Strafrecht wordt discriminatie verboden en bovendien strafbaar gesteld.
Directe en indirecte discriminatie
De wetten voor gelijke behandeling maken verschil tussen directe en indirecte discriminatie.
Komt iemand niet in aanmerking voor een woning om een reden die te maken heeft met bijvoorbeeld geloof, levensbeschouwing of huidskleur? Dit is direct onderscheid. Dit is verboden, tenzij de wet een uitzondering maakt.
Lijkt iets een neutrale manier van toewijzen van een huis of het opzeggen van de huur? Maar betekent dit toch oneerlijke of ongelijke behandeling van mensen met bepaalde persoonskenmerken? Dan is dat indirect onderscheid, en dat mag ook niet.
Objectieve rechtvaardiging
Soms is er wel een goede reden om indirect onderscheid te maken tussen mensen. Dan is een uitzondering op het verbod op indirect onderscheid mogelijk. Een uitzondering moet je goed kunnen uitleggen en noemen we objectieve rechtvaardiging. Of sprake is van een objectieve rechtvaardiging is maatwerk. De objectieve rechtvaardigingstoets bestaat uit drie onderdelen waaraan moet worden voldaan:
- Is het doel gerechtvaardigd, waarom onderscheid wordt gemaakt?
- Waarom wordt het onderscheid op deze manier gemaakt? Oftewel: is dit een passende manier om dat doel te bereiken?
- Is het middel noodzakelijk? Oftewel: wegen de voordelen op tegen de gevolgen: benadeling van andere mensen?
Wettelijke uitzondering
Als een verhuurder een kamer in de eigen woning verhuurt, mag hij soms andere eisen stellen aan kandidaat-huurders. Denk bijvoorbeeld aan een hospita die een kamer wil verhuren aan een vrouwelijke studente. Dan gelden de verplichtingen en verboden van de AWGB niet.
Als een particuliere verhuurder woonruimte aanbiedt in het eigen netwerk, maakt die de aanbieding van de woonruimte niet openbaar. Dan is het soms wel mogelijk om eisen te stellen die verband houden met bepaalde beschermde persoonskenmerken.
Voorop staat: er mag nooit onderscheid worden gemaakt op basis van huidskleur of herkomst. Dat mag dus nooit een reden zijn om iemand geen woonruimte aan te bieden.