Veelgestelde vragen

De definitie is vastgesteld in de Basisset 2.0 Landelijke monitor versnelling woningbouw (LMVW). Hardheid van woningbouwplannen kent verschillende gradaties, van hard naar minder harde plannen:

• 1A: het bestemmingsplan voor het woningbouwplan is onherroepelijk. Er is een rechtstreekse bouwtitel, of het omgevingsplan of projectbesluit is onherroepelijk. 
• 1B: het bestemmingsplan voor het woningbouwplan is onherroepelijk, maar er is nog uitwerking nodig voordat een omgevingsvergunning voor bouwen kan worden verleend. 
• 2A: het bestemmingsplan voor het woningbouwplan is vastgesteld door de gemeenteraad maar nog niet onherroepelijk, of het omgevingsplan of projectbesluit is vastgesteld. 
• 2B: het bestemmingsplan voor het woningbouwplan is vastgesteld door de gemeenteraad maar niet onherroepelijk, én aanvullende uitwerking is nodig voordat een omgevingsvergunning voor bouwen kan worden verleend.

Sleutelprojecten zijn woningbouwprojecten die onderdeel zijn van de Woondeals en die een grote impact hebben op een stad of kern, doordat zij zorgen voor een substantiële toevoeging van woningen. Vaak is er sprake van een financiële bijdrage van het Rijk en/of de provincie.

De Realisatiestimulans wordt vanaf 2026 uitgekeerd. Sleutelprojecten zijn al opgenomen in de Woondeals. Daarbij waren al subsidies beschikbaar, zoals de Woningbouwimpuls of de Startbouwimpuls. Het gehele overzicht is te vinden op de pagina Subsidies en regelingen.

In 2022 wees het vorige kabinet 17 grootschalige NOVEX-woningbouwgebieden aan. In 2025 kwamen daar vier nieuwe locaties bij. In deze gebieden vinden grote woningbouwontwikkelingen plaats (minimaal 3.500 woningen per gebied). Het Rijk is actief betrokken om de noodzakelijke  schaalsprong mogelijk te maken.

Een nultredenwoning is een zelfstandige woning die te bereiken is zonder trap. Ook woonkamer, keuken, badkamer, toilet en ten minste één slaapkamer zijn zonder trappen toegankelijk. De woning is bij oplevering van nieuwbouw of verbouw volledig zonder trappen bereikbaar. 

Let op: een reguliere eengezinswoning die wordt aangepast met een traplift is geen nultredenwoning.

Een geclusterde woonvorm bestaat uit zelfstandige nultredenwoningen die in een cluster zijn gebouwd. Bewoners delen een ontmoetingsruimte die inpandig aanwezig is of op loopafstand ligt. Deze ruimte is bedoeld voor ontmoeting tussen bewoners en soms ook buurtbewoners. De woonvorm bevordert sociaal contact en gemeenschapsgevoel.

Landelijk wordt uitgegaan van minimaal 12 woningen per cluster. Voorbeelden zijn hofjeswoningen, serviceflats, aanleunwoningen en seniorenflats. 

Een zorggeschikte woning is een zelfstandige nultredenwoning waarin zorg geleverd kan worden, of een woning binnen een geclusterde woonvorm. Om alle vormen van zorg mogelijk te maken, moeten de woning en de woonvorm rolstoelgeschikt zijn en voldoende ruimte bieden voor zorgverlening. De woning is daarnaast geschikt voor mensen met dementie. 

Woningen die vallen onder de categorie Bouw Advies Toegankelijkheid (BAT) 3 of 4 en Woonkeur 6 vallen binnen deze definitie.

Primos is een prognosemodel op gemeente- en buurtniveau voor bevolking, huishoudens en woningvoorraad. Ook het woningtekort maakt deel uit van deze prognose. 

De Primos-definitie voor nieuwbouw is gelijk aan die van de CBS-statistieken op basis van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG): nieuwbouw is overige toevoegingen min overige ontrekkingen plus correcties. 

Deze definitie wordt gebruikt om behoefte, prognose, realisatie en plancapaciteit goed met elkaar te kunnen vergelijken.