Tijdens de Woontop 2024 is afgesproken om woningzoekenden een duidelijkere plek te geven in de woningbouwopgave. In Woontopafspraak 2 staat dat we inzetten op meer woningen, betere doorstroming en betaalbaarheid. Daarbij is ook afgesproken om te verkennen hoe woningzoekenden beter betrokken kunnen worden bij planvorming en bij procedures rond woningbouwprojecten.
Gemeenten, corporaties en ontwikkelaars zoeken actief naar manieren om woningzoekenden beter te betrekken bij plannen, procedures en besluitvorming. Toch zitten woningzoekenden nog niet altijd vanzelfsprekend aan tafel, terwijl besluiten over woningbouw direct hun toekomst raken.
Zodra we zichtbaar maken wie de woningzoekenden zijn, verandert het gesprek. Het gaat bijvoorbeeld om het kind van een buurtgenoot, de leerkracht op school of de zorgverlener in de wijk. Door deze verhalen zichtbaar en hoorbaar te maken wordt duidelijk wat de impact is van keuzes en vertragingen in de woningbouw.
Nieuwe vormen van betrokkenheid
Om de Woontopafspraken uit te voeren, brachten verschillende partijen samen in kaart hoe woningzoekenden een stem kunnen krijgen. We verzamelden en vergeleken initiatieven uit de praktijk.
Deze initiatieven laten zien dat er meerdere manieren zijn om woningzoekenden te betrekken. Zo delen partijen persoonlijke verhalen via video, podcasts en bijeenkomsten. Ook zetten zij digitale platforms en enquêtes in om wensen op te halen. Daarnaast organiseren zij structurele vormen van participatie, zoals panels, adviesraden en klankbordgroepen waarin woningzoekenden actief meedenken over plannen en beleid.
Belangrijkste inzichten
Uit de praktijk trekken we een aantal duidelijke lessen. Hieruit komen enkele rode draden naar voren:
- Zichtbaar én hoorbaar: het zichtbaar maken van woningzoekenden (aanwezig zijn, verhalen delen) en het echt een stem geven (meepraten, invloed hebben) versterken elkaar.
- Het juiste moment: het moment waarop woningzoekenden worden betrokken, bepaalt hoeveel invloed ze daadwerkelijk kunnen hebben en hoe andere partijen hun inbreng ontvangen.
- Diversiteit in aanpak: sommige initiatieven zijn tijdelijk en lokaal, andere structureel en opschaalbaar; er is geen one size fits all, maar er zijn wel duidelijke werkzame principes.
Samen met partners vertaalden we deze inzichten in een handreiking die gemeenten, corporaties en ontwikkelaars helpt om initiatieven op te zetten en te versterken. Daarmee helpen we hen om woningzoekenden gericht op te zoeken en uit te nodigen en structurele vormen van participatie te organiseren.
Handreiking
Lees op deze pagina de handreiking Stem van woningzoekenden gepubliceerd, met voorbeelden, lessen en praktische tips voor iedereen die met woningbouw en participatie aan de slag is. In mei wordt het bijbehorende rapport verwacht.
