Veel gemeenten hebben een tekort aan medewerkers of specialistische kennis voor woningbouw. Daardoor kunnen woningbouwplannen vertraging oplopen en worden kansen om processen te versnellen niet altijd benut. Tegelijkertijd hebben overheden, woningcorporaties en marktpartijen afgesproken om jaarlijks 100.000 woningen te realiseren. Het Programma Uitvoeringskracht Woningbouw helpt gemeenten en provincies met extra capaciteit, kennis en ondersteuning bij woningbouw. Zo kunnen woningbouwprojecten sneller van plan naar uitvoering komen.
Meer uitvoeringskracht voor woningbouw
De woningbouwopgave vraagt om genoeg mensen en kennis bij gemeenten. Zij lossen het tekort daaraan vaak tijdelijk op door mensen extern in te huren. Dat leidt tot hoge kosten en maakt het moeilijk om kennis binnen de organisatie op te bouwen en vast te houden. Daarnaast is bestaande ondersteuning voor gemeenten verspreid over verschillende regelingen en organisaties, zoals kennisnetwerken, capaciteitspools en het Expertteam Woningbouw. Daardoor is niet altijd duidelijk waar gemeenten terecht kunnen met hun vraag naar kennis of capaciteit.
Het Programma Uitvoeringskracht Woningbouw brengt bestaande kennis, ondersteuning en capaciteit beter bij elkaar. Zo kunnen gemeenten en provincies makkelijker gebruikmaken van beschikbare expertise en ondersteuning en zijn ze minder afhankelijk van tijdelijke ondersteuning. Ook wordt bestaande kennis breder gedeeld en toegepast. De uitvoering van het programma loopt van 2026 tot en met 2029.
Interbestuurlijk samenwerken
Het Programma Uitvoeringskracht Woningbouw is een interbestuurlijk programma waarin het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) samenwerken. Ook Platform31, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de vereniging van woningcorporaties Aedes en de brancheorganisatie van project- en gebiedsontwikkelaars NEPROM leveren een bijdrage aan onderdelen van het programma.
Hoe ziet het programma eruit?
Het programma bestaat uit drie programmalijnen. Hieronder lees je meer over de eerste twee programmalijnen. De derde programmalijn wordt nog uitgewerkt.
Het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw maakt kennis en werkwijzen voor woningbouw beter vindbaar, toegankelijk en toepasbaar voor gemeenten en provincies. Het expertisecentrum verbindt bestaande kennisorganisaties en kennisnetwerken. Daarmee ontstaat één loket voor kennis over woningbouwversnelling. De VNG en Platform31 zijn inmiddels gestart met de gefaseerde opbouw van het expertisecentrum. Het expertisecentrum:
- bundelt en verspreidt kennis over woningbouw en gebiedsontwikkeling;
- ondersteunt gemeenten bij het toepassen van bestaande en nieuwe werkwijzen;
- helpt professionals zich verder te ontwikkelen met opleidingen, trainingen en netwerken.
Zodra het expertisecentrum beschikbaar is, komt er een update op deze website.
Naast kennis hebben gemeenten behoefte aan extra personeel om woningbouwprojecten sneller vooruit te helpen.
Capaciteitspools van deskundigen
Gemeenten kunnen een beroep doen op het Expertteam Woningbouw van RVO voor kortdurende ondersteuning, om woningbouwprojecten te versnellen waar dat nodig is.
Daarnaast gaan provincies met financiële steun van het Rijk capaciteitspools inrichten. Gemeenten kunnen bij de provincie extra capaciteit aanvragen, bijvoorbeeld voor projectleiders en experts op het gebied van vergunningverlening. De provincie zorgt ervoor dat de beschikbare capaciteit goed wordt verdeeld bij gemeenten. Zo ontstaat een landelijk dekkend netwerk beschikbaar voor gemeenten via één loket, dat uiteindelijk kan oplopen tot 200 professionals.