Mensen zoals Olf

Mensen zoals Olf

In mijn eerste echte baan – ik was 24 – werkte ik voor een man die een legende is: Olf Kinkhorst, toentertijd directeur van Bureau Keteninformatie Werk en Inkomen. Hij overleed veel te jong in 2009. Olf zat vol idealen, had fenomenale technische kennis en hij was pragmatisch. 

We werkten aan een ‘interoperabel’ platform waar burgers en bedrijven voor al hun zaken met de overheid moesten kunnen aankloppen. Een ‘Rolls-Royce’ onder de ICT-voorzieningen. Olf zag het perspectief, maar hij wist ook dat het idee te veelomvattend was. Het één zou verzuipen met het ander. Op basis van software die hij kende uit het onderwijs, programmeerde Olf samen met collega’s een betrekkelijk eenvoudig authenticatiesysteem: de 0.9 versie van DigiD. Het was de kleinst mogelijke eerste stap op weg naar het grotere ideaal. Nu werkt het uitgebreide DigiD nog steeds als een lier, al is het jammer dat het platform (niet de data) waarop het draait in Amerikaanse handen komt. Olf was slim, geestig en onderzoekend. Met zijn geruststellende manier van doen gaf hij ons team alle ruimte, ook om fouten te maken. Voor mij heeft innovatie het gezicht van Olf. 

Ik moest aan hem denken nu we bij de funderingsaanpak met innovatie bezig zijn. TKI Bouw en Techniek doet op 20 maart een uitvraag naar innovatieve oplossingen voor het versnellen, verbeteren en opschalen van funderingsonderzoek en funderingsherstel. Daarvoor is € 2,7 miljoen subsidie beschikbaar. Dat is nodig; alleen al de komende vijf jaar zijn er naar schatting 25.000 panden met een acuut funderingsprobleem. De huidige herstelcapaciteit ligt rond de 1.000 woningen per jaar. De kosten zijn hoog en stijgen snel door duurdere bouwmaterialen en arbeidskrapte. 

Sowieso zijn er technische vakmensen te kort. Daar komt bij dat verschillende opgaven in de leefomgeving elkaar beconcurreren. Vaklui kunnen niet tegelijk werken aan de energietransitie, het bouwen van nieuwe woningen en aan funderingsherstel. Hoewel? Zou funderingsherstel te combineren zijn met een warmtenet als de straat toch open moet? Kunnen we leren van hoe netbeheerders en Rijkswaterstaat werk organiseren in een voortdurende stroom opdrachten voor netverzwaring en wegenonderhoud? Bij innovatie is de neiging om klein te proberen en daarna op te schalen. Maar vernieuwing verloopt vaak niet in een rechte lijn, wel uit omzwervingen, toevallige ontmoetingen en onverwachte combinaties. De oplossingsruimte wordt groter als je de problemen bij elkaar legt. Kunnen funderingsherstel, klimaatadaptatie en verduurzamen bijvoorbeeld een drieslag zijn?

Kan funderingsherstel minder arbeidsintensief met robotisering? Zijn er methoden te bedenken waarbij niet de net nieuwe keuken of vloer moet worden gesloopt, of de hele begane grond open moet? Dat mensen in hun huis kunnen blijven? Voor nieuwe probleemgebieden, waar huizen verzakken door langdurige droogte (krimp-zwel) op rivierklei, staat de technische ontwikkeling nog in de kinderschoenen. Welke innovaties kunnen (consortia van) marktpartijen daarvoor bedenken?

De stress en de financiële sores van funderingsproblemen, grijpen diep in op het leven van de mensen die het treft. Alles wat sneller, slimmer en goedkoper kan, heeft direct positieve impact. Voor bewoners en voor de hele samenleving. De woningbouwopgave is 1 miljoen nieuwe woningen tot 2030. Het behouden en toekomstbestendig maken van bestaande woningen is net zo hard nodig, want naar schatting krijgen een half miljoen woningen funderingsproblemen in de komende jaren. Deze woningen mogen we niet verliezen.

Nog geregeld vraag ik me af wat Olf ergens van zou hebben gezegd. Alleen al daarom hoop ik toch zo dat – na de oproep van TKI - bij bouwbedrijven, ingenieursbureaus en universiteiten vele Olfen zullen opstaan.