Kristel Lammers is kwartiermaker Nationale Aanpak Funderingen. In deze blog legt zij uit waarom de fundering van een huis te vergelijken is met de kiel van een boot.
Beeld: © Kristel Lammers
Een voldaan gevoel
Het voorjaar komt met de belofte van gelukzalige zeildagen in Friesland. Maar eerst moeten we afzien op deze zonnige lentedag. De boot ligt op de werf, we maken het onderwaterschip schoon en zetten er een verse laag antifouling op. De kiel krijgt een extra schuur- en schilderbeurt.
Die avond zie ik op LinkedIn een post van een makelaar. Hij vergelijkt het kopen van een huis met varen. ‘De fundering is je kiel. Meestal onzichtbaar, maar bepalend voor hoe stevig je ligt.’ De aanleiding voor het stukje is het nieuwe model taxatierapport bij de koop van een huis. Vanaf 1 april moeten daarin de staat van de fundering en de risico’s expliciet worden benoemd. ‘Transparantie en goede begeleiding maken het verschil tussen onzekerheid en vertrouwen,’ schrijft deze makelaar. Ik lees het instemmend. Vanwege de treffende vergelijking na een lange dag klussen op de werf, maar vooral omdat deze makelaar z’n rol pakt.
In onze delta wonen veel mensen op een slappe, dalende bodem. Een deel van de huizen staat op houten palen of is ondiep gefundeerd. De komende jaren verwachten we funderingsproblemen bij 425 duizend huizen door de combinatie van veroudering, klimaatverandering en bodemdaling. In de toekomst kan het aantal nog verder oplopen. Dat vraagt aandacht. Daarom is het zo belangrijk dat fundering onderdeel wordt van het taxatierapport.
Vijftien jaar geleden viel ik als een blok voor ons karakteristieke huis uit 1880. Ik kan het verliefde gevoel nog zo voor me halen; wat een sfeervol, licht, geleefd huis. De hoge plafonds, de paneeldeuren en de monumentale raampartijen. Geen seconde stonden we toentertijd stil bij de mogelijkheid van funderingsproblemen. Zonder twijfel gaat het bij de meeste kopers nog precies zo. Vooral in regio’s waar nu nog weinig funderingsproblemen zijn.
In gebieden waar er al langer problemen zijn met funderingen spelen makelaars en taxateurs een sleutelrol. Ik ben hoopvol dat de fundering vaker op tafel komt in het (ver)koopproces. Zo stond op Funda laatst een huis in Krommenie met een eerlijk verhaal erbij over te verwachten funderingsschade, dit was verwerkt in de vraagprijs. Zo hoort het te gaan. Lang hebben we gedacht dat huizen er staan voor de eeuwigheid. Maar de werkelijkheid vereist, bij de aankoop van huizen ouder dan zeg 50 jaar, ook na te denken over groot onderhoud en vaste woonlasten als energie. Wat zijn de te verwachten kosten? Hoe kun je ze, nu en straks, financieren? Dat is niet gemakkelijk in een krappe woonmarkt met weinig aanbod. Het vraagt aandacht van (ver)kopers, makelaars, taxateurs, bouwkundige keurders en van de hypotheekverstrekkers. Met het nieuwe model taxatierapport zet de Stichting Nederlands Register Vastgoed Taxateurs (NRVT) een verantwoordelijke, cruciale stap. Nu zijn de taxateurs aan zet om goed gefundeerde informatie in het rapport op te nemen. Of, bij twijfel, extra onderzoek te adviseren door een bouwkundige.
Rozig, voldaan en languit op de bank, mijmeren we na het klussen in Friesland over vergelijking tussen de kiel van onze boot en de ongewisse staat van onze fundering. Voorlopig staat ons behaaglijk thuis als een huis. Geen echte scheuren, kieren of klemmende deuren. Maar het is nog niet gelukt om duidelijke informatie op tafel te krijgen. Dát was bij het kopen van onze boot hetzelfde, maar toen hielden we wel rekening met onderhoud. Want, wie we het ook vertelden, altijd was het: ‘koop een boot, werk je dood.’ Gek genoeg verdiepte al dat bikkelen met schuurpapier, verfkwasten en schrobbers onze liefde voor de boot. Want zo is het leven, de dingen die meeste moeite kosten, geven het grootste geluk. Vooral als het achter de rug is!