Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) wil dat de bestaande woningvoorraad in Nederland beter wordt benut. De minister gaat daarom juridisch borgen dat gemeenten het toevoegen van woningen en woonplekken in bestaande gebouwen faciliteren en belemmeringen voor initiatiefnemers wegnemen. Daarmee wordt het beter benutten van de bestaande woningvoorraad in heel Nederland makkelijker, terwijl gemeenten per wijk en buurt keuzes kunnen blijven maken.
De Aquariusflat in Amstelveen is getransformeerd door middel van optoppen.
Minister Boekholt-O’Sullivan: “Dit kabinet wil snel meer woningen toevoegen. Dat kan, als we beter gebruik maken van de vele gebouwen in Nederland die er al zijn. Helaas lopen teveel initiatieven nu stuk op onnodige regels en lange trajecten bij gemeenten. Dat moet makkelijker, zodat het toevoegen van woningen de standaard wordt in plaats van de uitzondering.”
Onnodige belemmeringen
Gemeenten willen vormen van beter benutten vaak wel mogelijk maken, maar bestaande regels en beoordelingskaders sluiten daar niet altijd op aan. Zo is het bij optoppen vaak vooraf onduidelijk onder welke voorwaarden een extra bouwlaag aanvaardbaar is. Hierdoor is voor afzonderlijke projecten een complex vergunningstraject nodig, met onzekerheid en langere doorlooptijden als gevolg. Ook zijn er gemeenten bij wie in het omgevingsplan staat dat er maar één huishouden in één woning mag wonen. Hierdoor moet een vergunning worden aangevraagd als bijvoorbeeld twee of drie volwassenen met elkaar willen samenwonen (en geen stel zijn). Dat belemmert woningdelen, terwijl dat niet altijd zo is bedoeld.
Extra ondersteuning voor gemeenten
Gemeenten hoeven niet te wachten op de juridische uitwerking. Het kabinet helpt nu al beleidsmatig en financieel om optoppen, splitsen en woningdelen te versnellen. Gemeenten kunnen ondersteuning krijgen via het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw (NEW). Ook financiële regelingen helpen om projecten van de grond te krijgen, zoals de Realisatiestimulans, de Stimuleringsregeling Flex- en transformatiewoningen en de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen. Verder krijgen gemeenten hulp bij het in kaart brengen van kansen en het oplossen van veelvoorkomende knelpunten. Denk aan praktische hulpmiddelen zoals een potentiescan, een rekenmodel voor optoppen en werkwijzen voor het omgaan met veelvoorkomende obstakels, zoals knellende parkeernormen.
Landelijke Aanpak Beter Benutten
De bredere inzet om meer woningen en woonplekken mogelijk te maken binnen de bestaande gebouwde omgeving is onderdeel van de Landelijke Aanpak Beter Benutten. Zo stuurt de minister binnenkort het wetsvoorstel hospitaverhuur naar de Tweede Kamer voor behandeling, waarmee drempels om hospita te worden verlaagd worden. Daarnaast werd onlangs de inspiratiegids Wonen op erven, voor een vitaal buitengebied gelanceerd. Hiermee helpt het kabinet provincies en gemeenten om zorgvuldig af te wegen waar transformaties van boerenerven kunnen bijdragen aan de kwaliteit en vitaliteit van het buitengebied. De ervaringen die gemeenten opdoen met Beter Benutten, deelt het kabinet met andere gemeenten.