In 2025 nam het aantal projecten onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) sterk toe. Dat blijkt uit de tweede monitoringsrapportage over de wet. Uit de monitor volgt dat het stelsel in operationele zin werkt en voldoende capaciteit beschikbaar is voor kwaliteitsborging. Tegelijkertijd zijn er verschillen in de ervaringen van betrokken partijen, zoals gemeenten, de brandweer, opdrachtgevers, kwaliteitsborgers en bouwers. Conclusies over het bereiken van de doelen van het stelsel zijn volgens de onderzoekers en de deelnemers van de begeleidingsgroep op dit moment nog niet te trekken. Wel is een aantal verbeterstappen geformuleerd.
Resultaten en conclusie
In 2025 zijn er 5.118 bouwmeldingen gedaan, wat het totaal sinds de inwerkingtreding brengt op 7.053 bouwmeldingen. In totaal is bij 1.130 projecten het hele proces doorlopen, van start bouw tot en met gereedmelding. In 2024 waren dat slechts 33 projecten. Volgens het onderzoek is het aantal actieve kwaliteitsborgers gegroeid en maken partijen inmiddels gebruik van alle beschikbare instrumenten voor kwaliteitsborging.
De onderzoekers constateren dat het stelsel nog duidelijk in ontwikkeling is en er nog knelpunten worden ervaren, onder meer over rollen en verantwoordelijkheden. Ook verschillen bouwmeldingen en dossiers nog in kwaliteit en volledigheid. Vooral respondenten van gemeenten en de brandweer zijn kritisch op de uitvoering van de wet. Overigens zijn gemeenten die hun werkwijze al hebben aangepast aan hun nieuwe rol binnen kwaliteitsborging, over het algemeen positiever. Kleinere bouwbedrijven ervaren de extra dossiervorming als belastend.
De begeleidingsgroep monitoring en evaluatie concludeert dat het nog te vroeg is om definitieve conclusies te trekken over de werking van kwaliteitsborging. Daarvoor zijn de praktijkervaringen nog te beperkt en was de respons in het onderzoek te laag. Volgend jaar wordt opnieuw gemonitord, waarbij met name de respons extra aandacht krijgt. Daarna volgt, zoals afgesproken bij inwerkingtreding van de Wkb, de wetsevaluatie.
Werkprogramma voor verbeteringen
Sinds de invoering van de Wkb op 1 januari 2024 wordt jaarlijks onderzocht hoe de wet in de praktijk werkt. Naar aanleiding van de eerste monitoringsrapportage over 2024 stelden het ministerie van BZK/Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en landelijke overlegpartijen een gezamenlijk werkprogramma op. Daarmee werken zij aan het verduidelijken van rollen en verantwoordelijkheden, verbeteren van werkprocessen en het verminderen van administratieve lasten. Ook is onlangs het Meldpunt Wkb opgericht, waar signalen en knelpunten uit de praktijk worden verzameld en besproken.