In de vernieuwde Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (Energy Performance of Buildings Directive, EPBD IV) is vastgelegd dat elke lidstaat een nationaal plan voor de renovatie van gebouwen opstelt. Dit National Building Renovation Plan (NBRP) moet aantonen hoe Nederland toewerkt naar het einddoel van de EPBD: een emissievrije en zeer energiezuinige gebouwde omgeving in 2050. Het concept van dit plan is nu gepubliceerd voor consultatie. Je kunt reageren tot en met 1 mei 2026.
Wat staat er in het NBRP?
In het NBRP staat hoe Nederland het doel voor 2050 wil bereiken, met tussendoelen voor 2030 en 2040. Tot nu toe was de opgave vooral uitgewerkt tot 2030. Voor het eerst heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties/Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (BZK/VRO) concreet in beeld gebracht wat er richting 2040 en 2050 nodig is om het einddoel te halen. Daarbij gaat het onder meer om de volgende vragen:
- Hoeveel gebouwen moeten nog worden verduurzaamd?
- Om welk type gebouwen gaat het?
- Welke maatregelen zijn nodig, zoals isolatie of het aanpassen van installaties?
Ook beschrijft het plan hoe snel de verduurzaming kan plaatsvinden en met welke middelen Nederland dit wil stimuleren, zoals subsidies, regelgeving en/of financiële prikkels.
Het plan is opgesteld volgens een Europees format, zodat de plannen van de EU-lidstaten beter onderling vergelijkbaar zijn. Elke vijf jaar moeten lidstaten het plan actualiseren en rapporteren over de voortgang aan de Europese Commissie (EC).
Wat is de opgave richting 2050?
Voor het NBRP is een prognose gemaakt wat er richting 2040 en 2050 nodig is om het EPBD-einddoel te halen voor zowel woningen als utiliteitsgebouwen.
Woningen
- Het tempo van isolatie, zoals dak-, vloer-, gevel- en glasisolatie ligt aardig op koers om de doelstelling voor 2030 te halen. Dit tempo moet worden vastgehouden richting 2040-2050.
- De vervanging van fossiele installaties gaat nu te langzaam. Om op koers te raken is richting 2040 een versnelling nodig, denk aan de vervanging van CV-ketels door warmtenet-aansluitingen en hybride en volledig elektrische warmtepompen.
- Tot 2050 zijn in ongeveer 7,5 miljoen woningen één of meerdere isolatiemaatregelen nodig. In totaal gaat het om ongeveer 16 miljoen maatregelen en de vervanging van ruim 7 miljoen aardgasketels in ongeveer 8,2 miljoen woningen (totale aantal huur- en koopwoningen in Nederland).
- Tot 2030 is de verwachting dat 35% van de totale isolatie-opgave van woningen gerealiseerd zal zijn en dat ongeveer 1,4 miljoen woningen geheel aardgasvrij of hybride worden verwarmd.
- De verwachting is dat de meeste woningen in minimaal 2 stappen gerenoveerd zullen worden richting 2050. Daarbij is het vervangen van de installatie in de praktijk vaak een aparte stap.
Utiliteitsbouw
Er zijn in Nederland ongeveer 1,2 miljoen utiliteitsgebouwen, zoals kantoren, scholen en winkels. Ongeveer 330.000 daarvan vallen onder de EPBD IV. Het concretiseren van de opgave richting 2050 levert vooralsnog de volgende inzichten op voor utiliteitsgebouwen:
- Ongeveer 50% van de vloer- en raamoppervlakken moet nog worden na-geïsoleerd.
- Ongeveer 25% van de gevels moet nog worden na-geïsoleerd.
- Bij 90% van de gebouwen moeten één of meer installaties worden vervangen, zoals voor verwarming, koeling of ventilatie.
Voor wie is het NBRP relevant?
Het NBRP is relevant voor organisaties en bedrijven die werken aan de verduurzaming van de gebouwde omgeving en de energietransitie. Denk aan woningcorporaties, gemeenten, provincies, bedrijven in de bouw en installatiesector, brancheorganisaties, partijen die zakelijk en/of maatschappelijk vastgoed bezitten of beheren, banken en andere hypotheekverstrekkers.
Reageer uiterlijk 1 mei
Tot en met 1 mei 2026 kun je reageren op het concept-NBRP. Het ministerie van BZK/VRO beoordeelt de binnengekomen reacties en verwerkt deze, samen met de feedback van de EC, in de definitieve versie van het plan. Nederland dient de definitieve versie uiterlijk eind december 2026 in bij de EC.