Op 8 december 2025 stroomde het NBC Congrescentrum in Nieuwegein al vroeg vol met professionals uit het hele land. Beleidsmakers, bestuurders, bouwers, medewerkers van corporaties, ontwikkelaars en onderzoekers kwamen met frisse energie binnen. De sfeer was optimistisch en open. Iedereen had hetzelfde doel: elkaar ontmoeten, vragen over knelpunten delen en samen zoeken naar oplossingen voor de woningnood in Nederland.
De bezoekers konden kiezen uit allerlei sessies rondom vijf centrale thema’s. In de sessies werd volop ervaring uitgewisseld en kennis gedeeld. Op het Netwerkplein en het Beter Benutten Plein in de centrale hal gingen bezoekers met elkaar in gesprek. Kortom: een dag vol inspiratie, nieuwe perspectieven en energie voor de toekomst.
Een betaalbaar thuis voor iedereen
Om de dag goed af te trappen begon een aantal deelnemers met een serious game ‘Een thuis voor iedereen’. In deze simulatie kregen deelnemers elk een kaart met informatie over hun (fictieve) gemeente. De opdracht: verdeel verschillende aandachtsgroepen op een eerlijke en haalbare manier over de regio, van dak- en thuislozen tot studenten, statushouders en zorgbehoevenden.
Het spel confronteerde deelnemers direct met de weerbarstige praktijk: verschillende politieke inzichten, de druk van taakstellingen en ruimte bieden aan arbeidsmigranten, studenten en al die andere woningzoekenden. Het maakt ook verschil of je spreekt namens een sterk gereguleerde grote stad die moeilijk nog kan uitbreiden of een groeigemeente. “Sommigen gaan er gelijk met een gestrekt been in”, vertelde procesbegeleider Netty van Triest van Platform31. “Maar de vraag is of dat de beste tactiek is. Daar kom je tijdens het spel snel genoeg achter.”
Waarom loopt het soms vast?
Tijdens de dag werden zes afleveringen van de podcast De Steen opgenomen. Eén van de gesprekken ging over versnellen en innovatie, met Marieke Mentink, Directeur Vastgoed bij Dura Vermeer, Hans Meurs, CEO bij VORM Holding en Chris Kuijpers, directeur-generaal Volkshuisvesting bij het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO).
Op de vraag waarom projecten soms vastlopen, antwoordde Chris: “Drie dingen moet je jezelf afvragen. Werken we goed samen? Focussen we genoeg op innovatie, zowel in proces als in de inhoud? En kunnen we regels vereenvoudigen? We hebben te veel variatie tussen regionale en lokale regels. Dat kan echt simpeler.”
Marieke vulde aan: ”Het gaat om consistentie en afspraken die je maakt. Zorg voor snellere besluitvorming en werk meer samen. Dat betekent soms juist niét meer samendoen. Als je álles collectief uitvoert kun je geen besluiten nemen en vaart maken.“
Bouwen voor ontmoeting en zorg nabij
In een sessie met Hans Adriani van het Aanjaagteam Wonen, Zorg en Ondersteuning (WWZO) stond de groeiende opgave voor ouderenhuisvesting centraal. De cijfers zijn duidelijk: het aantal 80-plussers verdubbelt binnen twintig jaar. Tegelijkertijd blijven de beschikbare verpleeghuisplekken rond de 130.000 hangen. “Als we niets doen, moet straks één op de drie mensen in de zorg gaan werken”, zei Hans. “Dat is simpelweg niet haalbaar.”
De kern van zijn boodschap: we moeten zorgzame woongemeenschappen bouwen, voor sociaal contact en laagdrempelige zorgverlening. Maar dat klinkt eenvoudiger dan het is. “We richten woningen nu zo in dat ontmoeting nauwelijks plaatsvindt. Vaak weet je niet eens wie er onder je woont”, zei Hans.
Hans pleitte ervoor om in nieuwe wijken structureel ruimte te maken voor ontmoeting, voorzieningen en gemeenschapsvorming. “Bouw je voor oud, dan bouw je nooit fout”, zei hij, verwijzend naar de gezamenlijke opgave van 290.000 passende ouderenwoningen.
Pubquiz
Na de lunch zorgden Peter Hein van Mulligen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Matthieu Zuidema van Kadaster voor een luchtige én leerzame pubquiz. Elk jaar stellen het CBS en Kadaster de Prijsindex bestaande koopwoningen samen. Sinds een tijdje doen ze dit ook per gemeente.
De vragen leverden leuke weetjes op, zoals over de plaats met de hardst gestegen huizenprijzen: Westervoort. Of over het percentage mensen dat verhuist binnen hun woongemeente, wat iets meer dan de helft is: 53%. En een vraag over onze woningbouwgeschiedenis: hoeveel nieuwbouwwoningen werden er in 1974 opgeleverd? Dat waren er maar liefst 147.000, bijna 2 keer zo veel als in 2025.
Bouwen aan zorgzame buurten
In de sessie over innovatie in gebiedsontwikkeling deelden experts hun inzichten over hoe sociale waarden meegenomen worden in gebiedsontwikkeling, nog voor de eerste paal de grond in gaat. De boodschap hier was: verbreed het opdrachtgeverschap en kijk samen anders naar waarde, rendement en grondexploitatie.
Goed voorbeeld daarvan is Suikerzijde in Groningen. Een nieuw stadsdeel, waar ruimte voor ontmoeting vanaf het begin is ingebouwd: gemengde bouwblokken, voorzieningen in de ‘plint’ van het gebouw, en een buurthost die samen met bewoners kijkt wat nodig is.
Daarnaast is een goede samenwerking tussen ontwikkelaar en investeerder nodig. Een deelnemer aan het gesprek wees op het belang van consistente keuzes. “Soms creëert de ontwikkelaar ruimte voor voorzieningen, maar heeft de investeerder daar geen plan voor. Of een heel ander plan. Dat werkt niet.” Door vroeg de samenwerking op te zoeken, voorkom je dat je langs elkaar heen werkt.
Omarm lokale toekomstvisies
Ook de keynote van Floor Milikowski bood een toekomstvisie. Ze liet zien hoe echte verandering vaak van onderop komt, zoals in Holwerd aan Zee. Ook gaf ze een voorbeeld uit Arnhem: daar transformeerde de gemeente een grimmig braakliggend terrein tot het inmiddels geliefde Bartokpark met het kunstwerk ‘Het Feestaardvarken’, gekregen ter ere van het 100-jarige bestaan van de Burgers' Zoo.
Ze vertelde hoe creativiteit en lokale betrokkenheid een buurt kunnen transformeren. “De woning is de coulisse van het leven”, aldus Floor. “Ontwerp en bouw voor ontmoeting, dan ontstaat de verbinding vanzelf.”
Toekomstbestendig duurzaam bouwen met biobased materialen
In een sessie van BPD Gebiedsontwikkeling gingen Sladjana Miljatovic, Edward Zevenbergen en Arjan Oosterhuis (SmartBuilds) in op biobased en ‘Parisproof’ bouwen. De urgentie is duidelijk: stikstof, netcongestie, een dreigend tekort aan drinkwater en onze torenhoge CO2-uitstoot vormen maar enkele van tal van belemmerende factoren.
Een goede manier om die problemen integraal aan te pakken is door andere materialen te gebruiken. “85% van de uitstoot komt door materiaalgebruik”, lichtte Sladjana toe. Door ander materiaalgebruik, zoals hout, maar ook door modulair en industrieel bouwen kan biobased voor oplossingen zorgen:
- 25 tot wel 50% CO2-reductie;
- snellere bouwtijden;
- en minder personeel om een project te realiseren.
De grootste uitdaging van nu? De verzekering. Biobased bouwen is al op grote schaal mogelijk, maar verzekeraars durven een houten constructie van 70 etages nog niet te verzekeren. Door samen aan tafel het gesprek aan te gaan moeten ontwikkelaars en verzekeraars daar uit zien te komen.
Samen verantwoordelijkheid nemen
Tijdens de plenaire afsluiting sprak minister van VRO Mona Keijzer met vier persona’s. Zij vertegenwoordigden tijdens het evenement de markt, overheid, corporaties en lokale initiatieven. De stelling dat ‘we de woningopgave kunnen oplossen door bestaande gebouwen beter te benutten’ zorgde voor levendige discussie. De conclusie was genuanceerd: het is een veelbelovende aanpak die echt verschil kan maken, vooral wanneer die wordt meegenomen in een bredere woningbouwstrategie.
Rijksbouwmeester Francesco Veenstra droeg een column voor, gevolgd door spoken word-artiest Mike Warners die de wensen van alle deelnemers samenvatte. Ook de boodschap van de minister was duidelijk: “Kijk naar hoe het wél kan. Dat is de vraag die je jezelf altijd moet stellen. Jullie kunnen dat!”
De Dag van de Volkshuisvesting liet zien dat de uitdagingen groot zijn, maar de energie om samen te werken nog groter.