Inzet op een bepaald aantal landelijke doorbraakthema’s
Actielijn 3
Bij woningbouwprojecten die vastlopen spelen vaak vergelijkbare knelpunten: ingewikkelde regels, stroperige procedures, onduidelijke afspraken en een gebrek aan goede samenwerking. Daarom werkt de Landelijke Versnellingstafel Woningbouw aan landelijke doorbraakthema’s: onderwerpen die op meerdere plekken in het land voor vertraging zorgen en vragen om een gezamenlijke aanpak. LVW-lid Arjan Schakenbos licht ze toe.
Beeld: Guido Benschop
Arjan Schakenbos
Volgens Schakenbos gaat het om actuele kwesties die in veel regio’s tegelijk spelen en de woningbouw kunnen vertragen of blokkeren. Denk aan netcongestie, trage vergunningverlening, spanningen tussen mobiliteit en woningbouw of regels die lokaal verschillend uitpakken. ‘Wat deze thema’s gemeen hebben, is dat ze meestal draaien om samenwerking en de behoefte aan duidelijkheid en het slimmer organiseren van processen’, zegt Schakenbos.
Vergunningverlening
Een van de doorbraakthema’s is de versnelling van vergunningverlening via omgevingsdiensten. Voor woningbouw zijn vaak vergunningen nodig op het gebied van natuur, milieu of veiligheid. Die taken liggen deels bij regionale omgevingsdiensten. Schakenbos licht toe: ‘Het proces verloopt per regio anders en samenwerking tussen gemeenten, provincies, omgevingsdiensten, woningcorporaties en marktpartijen verloopt niet altijd soepel. Ook is vaak onduidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is. In de praktijk leidt dat tot vertraging en onderlinge frustratie.’
De LVW heeft dit thema in oktober 2025 opgepakt, met ondersteuning van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. ‘De problematiek is afgelopen jaar in kaart gebracht’, vertelt Schakenbos. ‘In 2026 werken we toe naar een visueel overzichtelijk “vergunningenveld”, met meer standaardisatie, duidelijke aanspreekpunten en kortere doorlooptijden. Daarbij sluiten we aan bij landelijke ontwikkelingen zoals de nieuwe Staat van het VTH-stelsel (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.’
Spuitvrije zones
Een ander thema dat al langer speelt en in 2025 verder is uitgewerkt, is dat van de spuitvrije zones. Dit gaat over woningbouwlocaties die grenzen aan landbouwpercelen waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Er geldt dan een verplichte afstand van vijftig meter tussen landbouw en nieuwbouwwoningen. Dat zorgt in de praktijk voor veel problemen, vooral in agrarische gebieden waar de grond schaars is. Schakenbos: ‘Gemeenten en boeren komen daardoor geregeld tegenover elkaar te staan. En dat eindigt nogal eens bij de rechtbank.’
"Landelijke thema’s aanpakken om lokaal te versnellen"
De LVW heeft daarom samen met het Expertteam Woningbouw van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland een handreiking opgesteld, zodat partijen beter weten welke oplossingen mogelijk zijn en hoe ze hierover het gesprek met agrariërs kunnen voeren. ‘Ook zijn er pilots uitgevoerd om te kijken hoe de handreiking in de praktijk werkt en welke casuïstiek gemeenten tegenkomen’, vertelt Schakenbos. ‘De handreiking en de ervaringskennis geven gemeenten voldoende basis om mee verder te kunnen. Er loopt nog een wetenschappelijk onderzoek van RIVM en Wageningen waarvan we de uitkomsten medio 2026 verwachten. Mogelijk kunnen die aanleiding geven tot aanscherping of aanpassing van de regelgeving.’
Kennisdeling en samenwerking
Een rode draad door alle thema’s is dat landelijke doorbraken worden gerealiseerd door kennisdeling en betere samenwerking. Schakenbos: ‘Met praktische handreikingen, korte lijnen, duidelijke afspraken, periodieke evaluaties en het organiseren van heldere escalatiemogelijkheden als partijen vastlopen.’
Heb jij een vraag of probleem rondom een van deze doorbraakthema’s, en heb je de hulp van de LVW nodig? Mail ons dan op lvw@minbzk.nl.
Bekijk hier hoe de LVW werkt aan landelijke doorbraakthema’s.