Optoppen

Optoppen is het toevoegen van woningen door een bestaand gebouw te verhogen met één of meerdere bouwlagen. Uit onderzoek blijkt dat optoppen voor circa 100.000 extra woningen kan zorgen tot 2030. Daarmee is het een goede manier om bestaande bebouwing beter te benutten en bij te dragen aan de woningbouwopgave.  

Het optoppen van huizen gebeurt al af en toe, maar initiatieven zijn op dit moment vaak kleinschalig en gefragmenteerd. Ook zijn er onzekerheden over de technische (on)mogelijkheden, kosten en opbrengsten en nodige (vergunnings-)processen en procedures voor het optoppen van woningen.   

Tweederde van de potentie voor beter benutten door optopping, is te realiseren door meergezins-corporatiewoningen uit 1965 of later op te toppen, omdat deze woningen hier bouwkundig geschikt voor zijn en omdat ze in veel gevallen in eigendom van woningcorporaties zijn. Het optoppen van woningen is bovendien goed te combineren met het renoveren en verduurzamen van oudere woningen. Ook kan het toevoegen van nieuwe woningen een impuls geven aan de ontwikkeling van woonwijken.  

Wat doet het ministerie van BZK om optoppen te stimuleren?  

Er wordt momenteel gewerkt aan een programmatische aanpak Optoppen, samen met een aantal marktpartijen, overheden en corporaties die actief zijn met optoppen. Onderdeel van die programmatische aanpak is het ontwikkelen van gestandaardiseerde of modulaire producten en gestandaardiseerde (bouw)processen. Zo wordt optoppen beter haalbaar.   

Op 27 september 2023 vond een bestuurlijke bijeenkomst over optoppen plaats. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, de voorzitter van Aedes, provincies, marktpartijen en woningcorporaties kwamen bijeen om meer inzicht te krijgen in wat er nodig is om van optoppen een succes te maken. Onderstaande video gaat hierover.

Een druk plein vol mensen

"Nederland is een van de meest
dichtbevolkte landen in Europa."

Werkzaamheden.

"En daarom hebben wij over de eeuwen 
veel creatieve oplossingen moeten vinden..."

"...om zo efficiënt mogelijk om te gaan met onze woonruimte."

Dakwoning

"In een tijd van groot woningtekort 
zijn deze innovatieve oplossingen hard nodig."

Meer dakwoningen.

"Een van deze oplossingen is optoppen."

Het bouwproces

"Bij optoppen wordt er gebruik gemaakt 
van de platte daken van bestaande gebouwen..."

"...waar extra woningen op gebouwd kunnen worden."

"Optoppen brengt meer 
voordelen met zich mee..."

"...dan alleen het 
bestrijden van de woningnood."

Bouwplaatsen

"Het optoppen van gebouwen gaat vaak 
gepaard met het verbeteren en verduurzamen ..."

"...van het bestaande gebouw 
en de wijk eromheen."

"Op 27 september 2023..."

"...kwamen de Minister voor 
Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,  "

"...de voorzitter van Aedes, 
de vereniging van woningcorporaties, "

"...gemeenten, provincies, 
woningcorporaties en marktpartijen bijeen..."

"...om samen optoppen 
tot een succes te maken. "

Vergaderzaal

"De aftrap van deze samenwerking 
vond plaats in Madurodam."

Hugo de Jonge.

"Optoppen biedt 
ongelofelijk veel kansen."

"Allereerst natuurlijk 
omdat je de locaties al hebt. "

"Locaties vinden is een groot probleem 
bij het toevoegen van meer betaalbare woningen, "

"...maar deze locaties zijn er al."

"Punt twee is: 
die woningen, als je ze optopt, "

"...kun je ook meteen 
de verduurzaming doen, "

"...en dat is zeker bij dit type woningen, 
die drie-laags woningen, "

"...in vaak toch oude 
stadswijken ongelofelijk belangrijk. "

"Twee vliegen in één klap dus."

"De potentie is uiteindelijk 
100 000 opgetopte woningen."

Martin van Rijn

"Bij optoppen kun je 
een aantal dingen meteen combineren."

"Het is nieuwbouw op eigen grond. 
Dat vind ik fantastisch, "

"...want we zijn op zoek naar 
allerlei nieuwbouwmogelijkheden, "

"...terwijl je tegelijkertijd ook wat doet 
aan verduurzaming en leefbaarheid van wijken."

"Hoe mooi kan je het hebben?"

"Wat het optoppen in de weg kan zitten 
is bijvoorbeeld onduidelijkheid..."

"...over wat er eigenlijk mag met de WKB. 
Wat mag er eigenlijk met de omgevingswet? "

"Wat mag er eigenlijk met 
de algemene wet bestuursrecht?"

"Alles waar het gaat over het 
meer ruimte creëren binnen regels, "

"...of meer duidelijkheid creëren over regels, 
dat kunnen we gewoon oppakken. "

"Dat kan zelfs op hele korte termijn."

Debat

"In de fase waarin we nu zitten is er nog 
een groot gebrek aan kennis en kunde."

"Ik denk dat het goed is om te organiseren 
dat niet alleen bij koplopers die kennis is, "

"maar dat in het hele veld
 die kennis er is.  Dat is heel belangrijk."

"En optoppen kun je niet alleen. "

"Dan heb je samenwerking nodig 
tussen Rijkgemeenten en corporaties."

"Het organiseren daarvan is 
ook heel belangrijk, volgens mij."

Remco Bouter

"Optoppen is niet moeilijk. "

"Er zitten altijd belemmeringen in 
een heel project, maar dat geldt bij ieder project. "

"Je moet kijken hoe het wel kan. "

"Ik denk als je vanuit dat 
perspectief kijkt naar optoppen, "

"...dan zijn er legio mogelijkheden om 
op hele korte termijn heel veel woningen toe te voegen."

Meer informatie? Kijk op www.volkshuisvestingnederland.nl